De scan

De AI‑Aantoonbaarheidsscan

Weten wat je AI doet, dat kunnen aantonen, en zien waar het werk sneller mag.

Vier vakken, één maatstaf.

Onderwijs en leermiddelenAdvies en strategieUitgeverijen en redactiesOnderzoek en denktanksTeachFoundryBookaflowValoraOnderwijs en leermiddelenAdvies en strategieUitgeverijen en redactiesOnderzoek en denktanksTeachFoundryBookaflowValora

De vraag

Vroeg of laat stelt iemand de vraag.

Een bestuur, een inkoopafdeling, een subsidiegever, een klant, of je eigen mensen: hoe gebruiken jullie AI, en hoe weten jullie dat het klopt?

De meeste organisaties kunnen daar vandaag geen antwoord op geven. Niet omdat ze onzorgvuldig zijn, maar omdat niemand ze ooit heeft verteld wat er te regelen valt. De scan is er om die vraag te kunnen beantwoorden voordat hij gesteld wordt.

En er is een tweede vraag, die bijna niemand stelt bij een AI‑aanschaf terwijl het misschien de belangrijkste is: maakt dit systeem je mensen over vijf jaar bekwamer of juist afhankelijker? Ook die nemen we mee.

Wat we toetsen

Drie dingen bepalen of je AI klopt.

De zes lagen van TRACES.

Een betrouwbaar AI‑systeem is geen slim model met een tekstvak, maar een reeks lagen eromheen: waar komen de antwoorden vandaan, wat mag het systeem beweren, wat wordt gefilterd, wie mag wat, wat wordt vastgelegd, en wie keurt goed voordat iets telt. We leggen elk AI‑systeem dat jullie gebruiken langs die lagen en benoemen per laag: aanwezig, half, of afwezig. Elk bekend AI‑incident, van de luchtvaartchatbot die een niet‑bestaande korting toezegde tot de krant met verzonnen citaten, is terug te voeren op precies zo'n ontbrekende laag. Die les gebruiken we: niet om bang te maken, maar om aan te wijzen.

De bewijsstukken.

Wat kun je vandaag laten zien en wat ontbreekt: een AI‑gebruiksbeleid, een overzicht van welke systemen je gebruikt en waarvoor, afspraken met leveranciers over jullie gegevens, de privacytoets waar die nodig is, en het bewijs dat je mensen weten wat ze doen (die plicht loopt al). Getoetst aan wat er in jouw wereld feitelijk wordt uitgevraagd: onderwijs, onderzoek, uitgeven en advies hebben elk hun eigen eisen, en die kennen we.

De mensen.

Werkt de goedkeuring echt, of wordt er blind afgevinkt? Houdt het systeem je mensen scherp, of neemt het ongemerkt het denken over? Dit is het deel van de toets dat vrijwel niemand doet, en voor een organisatie die van denken leeft misschien wel het belangrijkste.

Zelf eerst de meetlat proberen? De gratis leverancierscan loopt deze zes lagen met je langs voor elk AI-systeem, zonder account.Doe de gratis leverancierscan

Wat je krijgt

Een rapport in gewoon Nederlands, geen jargon.

Per systeemTRACES

TTrailafwezig

RRetrievalaanwezig

AApprovalaanwezig

CConstraintshalf

EExpertiseaanwezig

SStoragehalf

welke lagen staan, welke ontbreken, en wat het concrete risico van elk gat is.

Per systeem

welke lagen staan, welke ontbreken, en wat het concrete risico van elk gat is.

De bewijsstukkenlijst

wat je hebt, wat je mist, wat het kost om het op orde te krijgen.

Een geprioriteerd herstelplan

wat eerst (grootste risico, kleinste ingreep), wat later, wat je kunt laten liggen.

De doorverwijslijst

de punten die juridisch advies vragen, met per punt de vraag die je aan je jurist stelt.

Het plan is van jou, of we daarna samen verdergaan of niet.

Hoe we daarna maken

Naleving is geen pleister achteraf.

Als uit de scan blijkt dat er iets gemaakt of hersteld moet worden, dan gebeurt dat volgens dezelfde lat waarlangs we toetsen. Alles wat we maken is vanaf de eerste dag ingericht op volledige naleving van de Europese en Nederlandse regels, niet als pleister achteraf maar als ontwerpprincipe:

Elk antwoord toont zijn bron. Het systeem mag niets beweren dat het niet kan herleiden. Kan het een antwoord niet onderbouwen, dan zegt het dat.
De harde grenzen liggen buiten de AI. Rekenen, toegang, geld, publiceren, verwijderen: dat doet nooit het model, dat doen vaste regels die niet kunnen afdwalen.
Een mens keurt goed voordat iets telt. En het systeem is zo ingericht dat die goedkeuring echt blijft: het toont zijn onzekerheid, zodat je mensen blijven opletten in plaats van afvinken.
Alles wordt vastgelegd. Welke bron, welk antwoord, wie keurde goed. Niet omdat het moet, maar omdat je het dan kunt láten zien als iemand ernaar vraagt. Dat vastleggen is meteen een groot deel van je wettelijke plicht.
Jullie gegevens blijven van jullie. Duidelijke afspraken over waar data staat en wat er nooit mee gebeurt, binnen de Europese kaders, op papier.

Zo wordt naleving geen kostenpost naast het systeem, maar een eigenschap ervan. Het systeem dat je krijgt ís het bewijs.

De grens, hardop

De scan beoordeelt techniek en organisatie.

Het is geen juridisch advies en geen keurmerk. Waar een juridisch oordeel nodig is, staat dat expliciet in het rapport, inclusief de vraag die je je jurist stelt. Je weet na de scan precies wat geregeld is en wat nog open staat. Dat onderscheid eerlijk maken is onderdeel van het product.

En er is werk dat we niet aannemen: systemen die mensen beoordelen, selecteren of toelaten vallen onder het zwaarste Europese regime en horen bij gespecialiseerde partijen. Als jouw vraag daar ligt, zeggen we dat in het eerste gesprek.

Prijs

Vaste prijs, vooraf bekend, geen uurtjes.

Compact

één AI‑systeem, de lagentoets en het bewijsstukkenoordeel, met herstelplan.

Volledig

al het AI‑gebruik in de organisatie, inclusief de mensentoets en een presentatie aan bestuur of team.

De exacte prijs hangt af van omvang en hoor je in het eerste gesprek, voordat er iets start.

Klein beginnen, ver komen.

Eerst zelf kijken? De leverancierscan en de Ketencheck zijn gratis en vragen geen gesprek.

De leverancierscan

Wil je weten waar je staat?

In een gesprek van een half uur lopen we door wat jullie nu gebruiken en of de scan zinvol is. Soms is het antwoord: dit is bij jullie al goed geregeld, of dit is te klein om te laten toetsen. Dan hoor je dat gewoon.

Plan een kennismaking

Zo ziet dat er in de praktijk uit.

Drie verschillende werelden, één principe: de AI doet het werk, de mens controleert en keurt goed.

Lees de case